Wysiękowe zapalenie ucha środkowego często rozwija się bez bólu, a jego pierwszym sygnałem bywa pogarszający się słuch. Wczesna diagnoza jest kluczowa, bo zaniedbane może prowadzić do trwałych uszkodzeń.
Zapalenie ucha środkowego to jedno z najczęstszych schorzeń spotykanych w praktyce laryngologicznej i audiologicznej. Choć zwykle kojarzy się z ostrym stanem zapalnym u dzieci, objawiającym się silnym bólem i gorączką, istnieje też jego mniej oczywista odmiana - wysiękowe zapalenie ucha środkowego. Przebiega ono często bez bólu, a jego głównym objawem jest stopniowe pogarszanie się słuchu. Zrozumienie mechanizmu choroby i wczesne rozpoznanie objawów są kluczowe dla ochrony słuchu.
Patogeneza choroby jest ściśle związana z funkcją trąbki słuchowej, która odpowiada za wentylację i wyrównywanie ciśnienia w jamie bębenkowej. Podczas infekcji górnych dróg oddechowych, takich jak katar czy zapalenie zatok, a także w przypadku przerostu migdałka gardłowego, trąbka może ulec obrzękowi i zablokowaniu. Prowadzi to do powstania podciśnienia w uchu środkowym i gromadzenia się tam płynu. Zalegający płyn stwarza idealne warunki do namnażania drobnoustrojów, co może skutkować rozwinięciem się stanu zapalnego.
Choć mechanizm jest podobny, zapalenie ucha środkowego może występować w dwóch formach klinicznych:
- ostre zapalenie ucha środkowego pojawia się nagle i objawia silnym, pulsującym bólem, gorączką oraz uczuciem zatkanego ucha. Wymaga szybkiej interwencji lekarskiej;
- wysiękowe zapalenie ucha środkowego ma charakter przewlekły. Głównym objawem jest uczucie pełności lub „przelewania się” w uchu oraz postępujący niedosłuch przewodzeniowy. Pacjenci opisują to często jako słyszenie „jak przez wodę” lub pogorszenie rozumienia mowy.
U dzieci choroba może rozwijać się niemal bezobjawowo. Warto zwracać uwagę na subtelne sygnały, takie jak częste pocieranie ucha, rozdrażnienie, brak reakcji na wołanie czy opóźniony rozwój mowy. U dorosłych alarmujące mogą być także szumy uszne o niskiej częstotliwości i słyszenie echa własnego głosu.